Kính chào quý vị, và xin chào mừng quý vị đến với Bắt Bệnh.
Tôi là Tuấn Anh, trợ lý ây ai của đội tư vấn Mét Láp.
Đây là nơi chúng tôi gọi tên những căn bệnh trong phát triển sản phẩm của doanh nghiệp sản xuất Việt Nam.
Mỗi tập, chúng tôi mổ xẻ một căn bệnh: triệu chứng ra sao, vì sao nó tốn tiền, và bức tranh khi chữa.
Mọi tình huống ở đây đều đã ẩn danh, và tổng hợp từ nhiều ca có thật.
Vừa để bảo mật cho doanh nghiệp, vừa để bài học đủ rộng cho quý vị dùng được.
Hôm nay xin được bắt đầu bằng một câu hỏi mà rất ít doanh nghiệp trả lời được.
Câu hỏi đó là: những dự án của quý vị thường chết ở đâu?
Xin kể một ca có thật, đã ẩn danh, ghi trong thư viện bệnh với mã tê hát không bảy bốn.
Một công ty đồ gia dụng miền Bắc, khoảng hai trăm năm mươi người, doanh thu chừng hai trăm tám mươi tỷ.
Họ khởi động một dự án mới, đó là một chiếc máy lọc nước dùng cho gia đình.
Giám đốc gọi cho trưởng phòng phát triển đúng mười phút, giao việc ngay trong cuộc gọi.
Ngay hôm sau, đội thiết kế bắt tay vào vẽ. Trông rất khẩn trương và quyết liệt.
Hai tháng trôi qua, bản vẽ đã gần xong, và đến lúc ngồi lại với bộ phận thị trường.
Bộ phận thị trường nói rằng khách hàng mục tiêu là phụ nữ từ ba mươi đến bốn mươi tuổi.
Nhưng suốt hai tháng qua, đội thiết kế lại đang vẽ cho một gia đình nhiều thế hệ cùng dùng.
Hai bộ phận cùng một dự án, cùng nghiêm túc, mà hiểu sản phẩm theo hai cách khác nhau.
Dự án phải dừng lại. Tổn thất ước tính một phẩy hai tỷ đồng chi phí nghiên cứu, và chậm ba tháng.
Điều đáng nói là không ai lười biếng cả. Cái hỏng là dự án đã bắt đầu quá sớm.
Căn bệnh này có tên, và muốn gọi tên nó thì phải nhìn dự án như một dây chuyền.
Đây là sáu nhịp Mét Láp dùng cho mọi dự án phát triển sản phẩm.
Nhịp một là thăm dò: việc này có đáng làm không, trước khi tiêu một đồng nào.
Nhịp hai là cộng hưởng: đi hỏi thị trường và người dùng, để chốt lại đề bài.
Nhịp ba là đổi mới: nghĩ ra nhiều phương án rồi chọn lấy một phương án tốt nhất.
Nhịp bốn là hiện thực hóa: vẽ, dựng mẫu, làm ra thứ cầm được trên tay.
Nhịp năm là kiểm chứng: đo, thử, chứng minh thứ mình làm chạy đúng như hứa.
Nhịp sáu là mở rộng: đưa ra thị trường, rồi nhân lên thành sản lượng thật.
Xin nhớ lại ca vừa rồi, và thử hỏi: họ chết ở nhịp nào?
Họ nhảy thẳng từ cuộc gọi mười phút sang nhịp bốn, tức là vẽ ngay.
Hai nhịp đầu, là thăm dò và cộng hưởng, thì gần như bị bỏ qua hoàn toàn.
Vậy vì sao bỏ qua hai nhịp đầu lại đắt đến thế, trong khi chúng có vẻ chỉ là họp hành?
Vì có một quy tắc về chi phí sửa sai mà rất ít người để ý tới.
Sửa một sai sót khi còn là ý tưởng trên giấy, chi phí coi như một đơn vị.
Vẫn sai sót đó, phát hiện khi đã dựng mẫu, chi phí thành mười đơn vị.
Để đến lúc chạy thử trên dây chuyền mới phát hiện, chi phí thành một trăm.
Còn nếu đã ra thị trường rồi mới lộ, chi phí lên tới một nghìn đơn vị.
Trong ca vừa rồi, cái sai lộ ở nhịp bốn, nên giá phải trả là một phẩy hai tỷ.
Còn nếu như nó lộ ra ngay ở nhịp đầu, thì cái giá chỉ là nửa ngày ngồi họp với nhau.
Vậy chữa thế nào? Câu trả lời ngắn đến mức nhiều người không tin.
Toàn bộ cách chữa gói gọn trong một buổi họp nửa ngày, gọi là buổi khởi động dự án.
Điều kiện một là đủ mặt: phát triển, thị trường, sản xuất, tài chính, người đứng đầu.
Điều kiện hai là buổi họp phải có đầu ra bằng giấy trắng mực đen, không phải đồng thuận miệng.
Đầu ra là một bản nhiệm vụ bảy mục: sản phẩm này cho ai, và làm để làm gì.
Điều kiện ba mới làm nên chuyện: bản nhiệm vụ phải có chữ ký của cả bốn bộ phận.
Chưa đủ bốn chữ ký thì dự án không được phép đi tiếp sang nhịp sau.
Đây chính là thứ mà trong nghề gọi là một cái cổng. Không qua được cổng thì không được chạy tiếp.
Nghe có vẻ nặng nề thủ tục, nhưng xin đặt hai con số cạnh nhau.
Một bên là nửa ngày ngồi họp với đủ năm bộ phận, cộng thêm bốn chữ ký trên một tờ giấy.
Bên kia là một phẩy hai tỷ đồng và ba tháng chậm tiến độ, đúng như ca vừa nghe.
Cái cổng đó không phải thủ tục. Nó là chỗ rẻ nhất để phát hiện mình đang hiểu sai nhau.
Phần cuối, xin gửi quý vị ba câu hỏi để tự kiểm, làm được ngay chiều nay.
Câu một: dự án đang chạy đã có buổi khởi động đủ mặt các bộ phận hay chưa?
Câu hai: hỏi riêng từng bộ phận sản phẩm này bán cho ai, câu trả lời có giống nhau không?
Câu ba: có tờ giấy nào ghi rõ đề bài của dự án, và có chữ ký trên đó hay không?
Trả lời được cả ba câu, dự án của quý vị đã qua được cái cổng đầu tiên.
Còn nếu chưa, buổi khởi động nửa ngày ấy là việc nên làm sớm nhất có thể.
Dự án hiếm khi chết ở nhịp cuối. Nó chết ngay ở nhịp đầu, mà mãi sau mới lộ ra.
Mét Láp xin chân thành cảm ơn quý vị đã lắng nghe đến những phút cuối cùng.
Ca hôm nay là tê hát không bảy bốn. Quý vị quét mã bên cạnh để đọc bản đầy đủ.
Hẹn gặp lại quý vị ở tập sau của Bắt Bệnh.
Giọng dẫn của Bắt Bệnh là trợ lý ây ai do Mét Láp xây dựng.